ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ
ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕਰਾਊਨ ਦੇ ਸਬੂਤ ਦੀ ਪਰਖ ਹੈ, ਦੋ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਪ੍ਰੋਸੀਕਿਊਟਰ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਾਜਬ ਸ਼ੱਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਤੱਤ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਇਸੇ ਮਿਆਰ ਦੁਆਲੇ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਦਿਨ ਦੀ ਤਰਤੀਬ
ਕਰਾਊਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਗਵਾਹ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਡਾ ਵਕੀਲ ਜਿਰਹਾ (cross examination) ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਚਾਅ ਵਾਲੀ ਫਾਈਲ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਬੂਤ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਰਾਊਨ ਆਪਣਾ ਕੇਸ ਬੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਇਹ ਅਸਫਲ ਹੋਵੇ, ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਬੂਤ ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਵਾਹੀ ਦੇਣੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ
ਕੋਈ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਟਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਸਕਦੀ। ਬੇਗੁਨਾਹੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਸੁਣਵਾਈ ਦਾ ਹੱਕ ਚਾਰਟਰ (Charter) ਦੀ ਧਾਰਾ 11 ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਗਵਾਹੀ ਦੇਣਾ ਕਦੇ ਸਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਪ੍ਰੋਸੀਕਿਊਟਰ ਲਈ ਤੋਹਫ਼ਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਾਊਨ ਦਾ ਕੇਸ ਸੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਚਾਰਟਰ ਦੀਆਂ ਦਰਖ਼ਾਸਤਾਂ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਬਹਿਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ
ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਤਲਾਸ਼ੀ, ਹਿਰਾਸਤ ਜਾਂ ਇੰਟਰਵਿਊ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਪਚਾਰ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਬੂਤ ਬਾਹਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨੋਟਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਖਤੀ ਬਰੀਫ਼ (brief) ਰਾਹੀਂ ਬਹਿਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੱਖ ਦੇ ਕੇਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਹੀ ਹਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ DUI ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਨਸ਼ਾ ਦੋਸ਼ ਪੰਨੇ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਤਲਾਸ਼ੀ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀਤਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਸਵਾਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਤੁਹਾਡਾ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ
Criminal Code ਦੀ ਧਾਰਾ 650 ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀ ਇੰਡਿਕਟੇਬਲ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਤੈਅ ਅਪਵਾਦਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ। ਮੁਕੱਦਮੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਰੀਖ਼ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਘੱਟ ਹੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ੈਸਲਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਇਕੱਲਾ ਜੱਜ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਅਤੇ ਕਦੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ। ਜਿਊਰੀ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬਰੀ ਹੋਣਾ ਮਾਮਲਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਵਾਏ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਵਾਲ ਉੱਤੇ ਕਰਾਊਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਦੇ। ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਣ ਨਾਲ ਕੇਸ ਸਜ਼ਾ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖਰੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਬਹੁਤੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਇਸ ਬਿੰਦੂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜੋ ਮੁਕੱਦਮੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੱਲ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਫਾਈਲ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਲਾਂ ਫਰਮ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
